Az | EN

Kanadada tikiləcək Sİ mərkəzi gündə 23 atom bombasının enerjisinə bərabər istilik yayacaq

Cəmil Hüseynzadə
03 Noyabr 2026 11:18
146 baxış
Kanadada tikiləcək Sİ mərkəzi gündə 23 atom bombasının enerjisinə bərabər istilik yayacaq

Kanadanın Alberta əyalətində süni intellekt üçün nəzərdə tutulan böyük məlumat mərkəzi — Wonder Valley layihəsinin tikintisi planlaşdırılır. Yuta Universitetinin fiziki Robert Devisin ilkin hesablamalarına görə, kompleksin gündəlik istilik yükü Xirosimaya atılan 23 atom bombasının enerjisinə bərabər olacaq.

70 milyard dollar dəyərində olan layihəyə investor Kevin O'Leari dəstək verir. Məlumat mərkəzinin təxminən 9 GVt elektrik enerjisi istehlak edəcəyi nəzərdə tutulur. Elektrik enerjisinin ümumi şəbəkədən deyil, ərazidə quraşdırılacaq qaz generatorları vasitəsilə istehsalı planlaşdırılır. Devis generatorların və hesablama avadanlıqlarının yaratdığı istiliyi birlikdə nəzərə alaraq kompleksin ümumi istilik yükünü 16–18 GVt səviyyəsində qiymətləndirib.

Layihənin əsas xüsusiyyətlərindən biri istilik mənbələrinin eyni ərazidə cəmləşməsidir. Qaz turbinləri elektrik istehsalı zamanı, Sİ sürətləndiriciləri ilə təchiz edilmiş serverlər isə hesablama prosesində istilik yaradacaq. Adi enerji sistemlərində elektrik stansiyalarının istehsal etdiyi istilik geniş əraziyə yayıldığı halda, Wonder Valley-də həm enerji istehsalı, həm də istehlakı eyni məkanda baş verəcək.

Devisin qiymətləndirməsinə əsasən, obyektin illik karbon qazı emissiyaları təxminən 30 milyon tona çata bilər. Bu, Kanadanın ümumi emissiyalarının 4%-dən çoxudur. Alim kompleksin ətraf mühitə təsirinin ciddi ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib və onu potensial olaraq dünyanın ən böyük fərdi istilik mənbələrindən biri adlandırıb.

Aprel ayında Alberta hakimiyyəti standart enerji və su təchizatı sistemlərindən istifadəni əsas gətirərək Wonder Valley layihəsini əyalətin daha sərt ekoloji qiymətləndirmə prosedurundan azad edib. Bu qərar Sturgeon Lake Cree Nation icmasının nümayəndələrinin narazılığına səbəb olub. İcma sentyabrda qərarın məhkəmə qaydasında yenidən nəzərdən keçirilməsi üçün müraciət edib, növbəti ay isə əlavə yoxlama tələb edib.

Alberta Ətraf Mühit və Qorunan Ərazilər Nazirliyi oktyabrın 30-da bildirib ki, layihə yenə də zəruri icazələri almalı, hava, torpaq və suya təsirlə bağlı texniki qiymətləndirmələr təqdim etməlidir. Bununla belə, Devis ayrı-ayrı icazə tələblərinin belə böyük layihənin nəticələrini əhatə edən kompleks ekoloji qiymətləndirməni əvəz etmədiyini düşünür.

Məlumat mərkəzinin Sturgeon Lake Cree Nation icmasının rezervasiyasından təxminən 130 kilometr cənub-qərbdə, yerli xalqın ənənəvi torpaqları hesab etdiyi ərazidə tikilməsi planlaşdırılır.

© copyright 2022 | tech.az | info@tech.az