ABŞ-da yaradıcı peşə sahibləri üçün nəzərdə tutulan O-1B vizası son illər sosial şəbəkə influenserləri və OnlyFans modelləri arasında sürətlə populyarlaşır. Miqrasiya üzrə hüquqşünasların bildirdiyinə görə, pandemiyadan sonra bu kateqoriya üzrə müraciət edənlərin sayı kəskin artıb.
Nyu-Yorkda fəaliyyət göstərən miqrasiya vəkili Maykl Vayldz qeyd edir ki, əvvəllər məşhur musiqiçilər və aktyorlarla çalışan hüquq firmalarına indi əsasən sosial media ulduzları müraciət edir. Onun sözlərinə görə, “ikonik sənətçilərin dövrü başa çatıb, yerini ‘skroll kralları və kraliçaları’ alıb”.
Mütəxəssislər bildirir ki, influencerlər üçün O-1B vizasına uyğunluğu sübut etmək daha asandır. İzləyici sayı, baxışlar və gəlirlər “müstəsna bacarıq” anlayışını əsaslandırmaq üçün ölçülə bilən göstəricilər hesab olunur. Bəzi hüquqşünasların sözlərinə görə, artıq müştərilərinin yarıdan çoxunu influencerlər təşkil edir.
Rəsmi statistikaya əsasən, O-1 vizalarının sayı 2014–2024-cü illər arasında 50 faizdən çox artıb. Buna baxmayaraq, bu viza növü hələ də ABŞ-da verilən qeyri-immiqrasiya vizalarının kiçik bir hissəsini təşkil edir: 2024-cü ildə 20 mindən az O-1 vizası verilib. Müqayisə üçün, eyni dövrdə H-1B vizalarının sayı xeyli çox olub.
O-1B vizasının meyarları — kommersiya uğuru, tanınmış layihələrdə iştirak və ekspert rəyləri — zamanla rəqəmsal fəaliyyətlərə uyğunlaşdırılıb. Brendlərlə reklam müqavilələri, yüksək gəlirlər və ictimai tədbirlərdə iştirak artıq bu meyarlara daxil edilə bilir.
Lakin bütün hüquqşünaslar bu tendensiyanı müsbət qiymətləndirmir. Bəziləri hesab edir ki, sənət dəyərinin “bəyənmə” və izləyici sayına bağlanması klassik təhsil almış, lakin sosial şəbəkələrdə populyar olmayan sənətçiləri çətin vəziyyətə sala bilər. Onların fikrincə, bu yanaşma incəsənətin keyfiyyətini rəqəmsal “hesab tablosu”na çevirmək riski yaradır.
Ekspertlər vurğulayır ki, influencer müraciətlərindəki artım təkcə müvəqqəti trend deyil, ABŞ-da yaradıcılıq və imkanların necə qiymətləndirildiyinə dair daha dərin struktur dəyişikliyinin əlaməti ola bilər.
