ABŞ-la texnoloji rəqabətin güclənməsi və Çin şirkətlərinə qarşı mümkün yeni məhdudiyyətlər investorların narahatlığını artırıb. Reuters-in məlumatına görə, Çinin 50 iri texnologiya şirkətini birləşdirən Star50 indeksi dörd aydan az müddətdə 40% ucuzlaşıb. Nəşr Çində Sİ bazarında yaranan vəziyyəti “köpüyün partlaması” kimi qiymətləndirir, Futurism isə bazarda köpüyün hələlik kiçilməyə başladığını bildirir.
2026-cı ilin iyunundan etibarən indeksə daxil olan süni intellekt və yarımkeçirici şirkətlərinin ümumi bazar dəyəri təxminən 480 milyard dollar azalıb.
Robot istehsalçısı Unitree-nin səhmləri avqust ayından bəri təxminən yarıbayarı ucuzlaşıb. Çip istehsalçıları MetaX və Moore Threads-in səhmləri iyuldan bəri təxminən 50% dəyər itirib. Məlumat mərkəzləri üçün optik komponentlər istehsal edən Zhongji Innolight və Eoptolink şirkətlərinin səhmləri isə 2026-cı ilin yayındakı maksimum göstəricilərindən təxminən 60% aşağı düşüb. Oktyabrın 27-də bu beş şirkətin səhmləri ticarət sessiyasını ucuzlaşma ilə başa vurub.
Bloomberg-in məlumatına görə, Çin fond bazarı 2026-cı ilin mayından bəri 2,4 trilyon dollar itirib. Goldman Sachs-ın qiymətləndirməsinə əsasən, süni intellektlə əlaqəli şirkətlərin səhmləri Çin və Honq-Konq fond bazarlarının ümumi dəyərinin 40%-dən çoxunu təşkil edir.
Qiymətlərin enməsinin əsas səbəblərindən biri ABŞ-ın Çin Sİ xidmətləri və texnologiyalarına daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq edə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqdır. The Guardian yazır ki, bu ehtimal investorların riskləri yenidən qiymətləndirməsinə səbəb olur.
İyulun sonunda ABŞ Çindən insanabənzər və dördayaqlı robotların idxalını qadağan edib. Axios-un məlumatına görə, ABŞ Ticarət Nazirliyi bir sıra Çin Sİ modeli hazırlayan şirkətləri sanksiya siyahısına daxil etməyi və Amerika şirkətlərinin onların modellərindən istifadə etməsi üçün xüsusi icazə tələb etməyi də nəzərdən keçirib.
Moonshot AI şirkətinin Anthropic-in Fable 5 modelindən distillə üsulu ilə istifadə etməsi ilə bağlı iyulda səsləndirilən ittihamlardan sonra ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent bu praktika davam edərsə, hökumətin sanksiyaları nəzərdən keçirəcəyini bildirib. Həmin dövrdə Nvidia, Microsoft, Palantir, Andreessen Horowitz, Black Forest Labs, Hugging Face, Mistral və Replit kimi şirkətlər açıq Sİ modellərini dəstəkləyən mövqe sərgiləyiblər.
The Guardian bazardakı enişin digər səbəbi kimi Çin iqtisadiyyatının sürətlə böyüyən texnologiya bazarını kifayət qədər dəstəkləyə bilməməsini göstərir. Bununla yanaşı, Reuters və Bloomberg-in mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, DeepSeek oktyabrın sonunda təxminən 100 milyard yuan, yəni 14,98 milyard dollar cəlb edib.
