NASA və Avropa Cənub Rəsədxanası (ESO) SpaceX-in Falcon 9 raketinin yuxarı pilləsinin Ay səthinə düşdüyünü rəsmi olaraq təsdiqləyiblər.
Hadisə avqustun 5-i səhər saatlarında baş verib. NASA-nın nümayəndəsi Kelsi Yanq bildirib ki, Falcon 9-un yuxarı pilləsi planlaşdırılmamış şəkildə Ayın səthinə çırpılıb.
Toqquşmadan sonra yaranan təsirlər Çilidə yerləşən Paranal Rəsədxanası vasitəsilə ESO astronomları tərəfindən müşahidə edilib. Alimlər 5–10 dəqiqə ərzində Ay səthindən qalxan toz və qaz buludunu izləyiblər. Spektral analiz zamanı natrium və litium buxarının izləri aşkarlanıb.
ESO-nun tədqiqat qrupunun rəhbəri Karl Şmidt bildirib ki, natriumun Ay torpağından zərbə nəticəsində ayrıldığı ehtimal olunur. Litiumun isə raketin komponentlərindən qaynaqlandığı düşünülür. Tədqiqatçılar yekun nəticələrin əlavə analizlərdən sonra açıqlanacağını vurğulayıblar.
Falcon 9-un bu pilləsi təxminən ilyarım əvvəl Blue Ghost 1 Ay eniş aparatını kosmosa çıxardıqdan sonra orbitdə qalmışdı. Faydalı yük ayrıldıqdan sonra raketin Yerə qayıtması və ya idarəolunan şəkildə orbitdən çıxması üçün kifayət qədər yanacağı olmayıb. Nəticədə onun trayektoriyası zamanla Ayın orbiti ilə kəsişərək toqquşmaya səbəb olub.
NASA-nın hesablamalarına görə, təxminən 4 ton ağırlığında olan raket pilləsi Ay səthinə 8 700 km/saat sürətlə çırpılıb. Zərbə nəticəsində diametri təxminən 18 metr, dərinliyi isə 3,6 metr olan kraterin yarandığı ehtimal edilir.
