WhatsApp Rusiyada YouTube-dan sonra tam bloklana bilər
Rusiyada WhatsApp messencerinin tam bloklanması ehtimalı gündəmə gəlib. Fevralın 11-də xidmətin əsas domenləri — whatsapp.com və web.whatsapp.com — Roskomnadzorun (Rusiyanın Rabitə, İnformasiya Texnologiyaları və Kütləvi Kommunikasiyalara Nəzarət Xidməti) DNS sistemindən yoxa çıxıb. Bu isə platformanın Rusiya ərazisində açılmaması ilə nəticələnə bilər.
Məlumata görə, domenlərin Milli Domen Adları Sistemindən silinməsi faktiki bloklanma əlaməti hesab olunur. Bununla belə, axşam saatlarına qədər whatsapp.net və wa.me domenləri hələ də aktiv olub.
YouTube-dan sonra növbə WhatsApp-a?
Bir gün əvvəl — fevralın 10-da — youtube.com domeninin də eyni siyahıdan çıxarıldığı bildirilmişdi. Bu addım YouTube-un Rusiyada faktiki olaraq tam bloklanması kimi qiymətləndirilir. Rəsmi qurumlar isə platformanın bloklanmadığını, sadəcə “yavaşladıldığını” bildirirlər.
Belə hallarda istifadəçilər sayta daxil olmağa çalışarkən brauzerdə “DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN” xətası ilə qarşılaşırlar. Bu xəta domenin mövcud olmadığını göstərir və onun DNS sistemindən silindiyini təsdiqləyir.
Rəsmi mövqe yoxdur
Roskomnadzor fevralın 11-i axşamadək WhatsApp domenlərinin silinməsi ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Qurum yalnız “hazırda şərh yoxdur” deməklə kifayətlənib.
Bəzi mənbələr Facebook və Instagram domenlərində də oxşar problemlərin yarandığını iddia etsə də, bu məlumat tam təsdiqlənməyib.
Məhdudiyyətlərin səbəbi nədir?
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu addımlar Telegram-ın daha effektiv şəkildə yavaşladılması ilə bağlı ola bilər. Onların fikrincə, internet trafikinə nəzarət üçün istifadə olunan texniki resurslar məhduddur və eyni anda bir neçə böyük platformaya qarşı məhdudiyyət tətbiq etmək çətin ola bilər.
Qeyd edək ki, WhatsApp-a qarşı məhdudiyyətlər ötən ilin avqustundan mərhələli şəkildə tətbiq edilir. Əvvəlcə messencerdə səsli zəng funksiyası bloklanıb, daha sonra isə əlavə məhdudiyyətlər qüvvəyə minib.
Hazırda WhatsApp və YouTube-un Rusiyada tam bloklanıb-bloklanmadığı ilə bağlı rəsmi qərar açıqlanmasa da, domenlərin dövlət DNS sistemindən silinməsi bu ehtimalı gücləndirir. Bu proseslər Rusiyada internetə nəzarət siyasətinin daha da sərtləşdirildiyini göstərir.
